Werkpakket 3: Menselijk gedrag met betrekking tot systeemcomponenten voertuig-omgeving

De systeembenadering van verkeersongevallen op de weg stelt dat de fouten die mensen maken het gevolg zijn van fouten-veroorzakende of latente omstandigheden die aanwezig zijn in het (verkeers)systeem. Een algemeen bekende systeembeschrijving in de verkeersveiligheidsliteratuur is de “bestuurder-omgeving-voertuig” benadering waarbij verkeersongevallen beschouwd worden als het gevolg van een fout in één of meerdere elementen (bestuurder, omgeving of voertuig) van het wegsysteem. Aan de hand van drie projecten wordt in dit werkpakket gezocht naar innovatieve oplossingen voor elk van de drie dimensies.
 

Contactpersoon: dr. Inge Mayeres 
 

Project 3.1: Menselijk gedrag in het veiligheidssysteem

De focus in dit project ligt op de relaties tussen ouders en kinderen inzake verkeersveiligheid. Er is aangetoond dat ouders de voornaamste invloed uitoefenen bij de socialisering van hun kinderen en een blijvende impact hebben op het gedrag gedurende het hele leven van hun kinderen. Positieve attitudes, vaardigheden en gedrag, aangeleerd door professionele leraars (leerkrachten, rij-instructeurs) kunnen bovendien versterkt (of verzwakt) worden als ouders het juiste gedrag (of niet) zelf tonen en toepassen. Positieve overdracht van attitudes, vaardigheden en gedrag is echter niet automatisch verzekerd, maar is afhankelijk van een aantal voorwaarden. In dit project gaan we na in hoeverre er aan deze voorwaarden voldaan is en hoe beleidsmakers concrete acties kunnen ondernemen om het socialiseringsproces tussen ouders en kinderen te verbeteren.
 

Contactpersoon: dr. Kris Brijs 
 

Project 3.2: Wisselwerking tussen omgeving en de gedragscomponent

Aan de hand van dit project willen we een beter inzicht krijgen in de factoren die een ongeval veroorzaken en dit met behulp van de (video-gebaseerde) observatie en analyse van verkeersconflicten en van normaal interactief gedrag op geselecteerde delen van de weginfrastructuur. Door technieken voor observatie van conflicten te gebruiken in plaats van klassieke ongevallengegevens kunnen we nieuwe datatypes (namelijk bijna-conflicten en normaal interactief gedrag) analyseren. Bovendien kunnen we zo de doeltreffendheid van verschillende types van verkeersveiligheidsmaatregelen veel sneller inschatten dan met de klassieke benadering waarin voldoende ongevallengegevens (dikwijls voor verschillende jaren) verzameld moeten worden vooraleer statistisch onderbouwde conclusies kunnen getrokken worden.
 

Contactpersoon: dr. Stijn Daniels 
 

Project 3.3: Interactie tussen het gedrag van de weggebruiker, het voertuig en de infrastructuur

Dit project legt de nadruk op de wisselwerking tussen drie componenten van het verkeersveiligheidssysteem: het gedrag van de weggebruiker, het voertuig en de infrastructuur. Er wordt gefocust op onderzoek naar de verwachte verkeersveiligheidsimpact van de elektrische fiets. Het project brengt eerst en vooral de beschikbare gegevens en kennis samen over functioneel fietsgebruik, -veiligheid en –infrastructuur in Vlaanderen. Deze informatie wordt aangevuld met nieuwe gegevens, verzameld via GPS-logging en Stated Preference enquêtes. Gebaseerd op de empirische analyse van deze informatie wordt vervolgens een verfijnd fietsmodel ontwikkeld dat kan geïntegreerd worden in het multi-modaal planningsmodel van Vlaanderen. Dit omvat eerst en vooral een beschrijving van het fietsnetwerk en de ontwikkeling van een adequaat routekeuzemodel voor de fiets. Daaruit kunnen de weerstandsmatrices voor fietsverplaatsingen afgeleid worden die een input leveren in de modale keuze en toelaten om het effect te simuleren van aanpassingen in het fietsnetwerk op de modale keuze. Daarnaast kan op basis van de verzamelde gegevens de module voor de modale keuze geüpdatet en indien nodig verfijnd worden. Dit alles moet toelaten om een kwantitatieve analyse te maken van de verkeersveiligheidsimpact van enerzijds veranderingen in functioneel fietsgebruik (veroorzaakt door veranderingen in fiets- en infrastructuurbeleid) en van anderzijds een meer verspreid gebruik van elektrische fietsen.
 

Contactpersoon: dr. Yves De Weerdt 

Lijn

Missie

Het Steunpunt Verkeersveiligheid voert in opdracht van de Vlaamse overheid beleidsondersteunend wetenschappelijk onderzoek uit over verkeersveiligheid. Het Steunpunt

Verkeersveiligheid is een samenwerkingsverband tussen de Universiteit Hasselt, de KU Leuven en VITO, de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek.

Partners

Leuven vito