Geobserveerd voorrangsgedrag bij fietsoversteken op rotondes met vrijliggende fietspaden

 
14 augustus 2015
 
In dit onderzoek wordt getracht een beter inzicht te krijgen in de manier waarop bestuurders van motorvoertuigen en (brom)fietsers met elkaar interageren op rotondes met vrijliggende fietspaden, om op die manier een beter inzicht te krijgen in de verkeersveiligheidsproblematiek van fietsers op rotondes. Hiertoe werden interacties tussen (brom)fietsers en bestuurders van motorvoertuigen geobserveerd op zes rotondes, waarvan drie met fietsers uit de voorrang en drie met fietsers in de voorrang. Aan de hand van een gestandaardiseerd observatieformulier werd gedetailleerde informatie over 165 interacties tussen (brom)fietsers en motorvoertuigen op een gestructureerde manier verzameld. De manier waarop de interacties verlopen, en de variabelen die hierop een invloed hebben, worden geïdentificeerd aan de hand van beschrijvende statistieken en logistische regressiemodellen.
 
Uit de observaties blijkt dat er aanzienlijke verschillen zijn tussen rotondes met fietsers in en uit de voorrang voor wat betreft de manier waarop (brom)fietsers en motorvoertuigen met elkaar interageren. Op rotondes met fietsers in de voorrang krijgt de (brom)fietser meestal voorrang van de motorvoertuigbestuurder. Op rotondes met fietsers uit de voorrang staat de bestuurder van het motorvoertuig meestal de voorrang af aan de (brom)fietser, maar ook situaties waarbij de bestuurder van het motorvoertuig zijn voorrang neemt zijn vrij frequent. Op beide types rotondes gaat de (brom)fietser in een interactie in het merendeel van de situaties eerst. Het verschil tussen beide rotondes is weliswaar significant, maar beperkt in grootte. Wanneer de motorvoertuigbestuurder in de richting van de fietser kijkt, is de kans aanzienlijk groter dat de (brom)fietser eerst gaat. Ook wanneer de fietser een man is, vergroot de kans dat de fietser als eerste gaat significant. Het blijkt dat dit laatste vooral te wijten is aan de aanzienlijke verschillen tussen mannelijke en vrouwelijke (brom)fietsers op rotondes met fietsers uit de voorrang. Op rotondes met fietsers uit de voorrang gebeurt het vaker dat een motorvoertuigbestuurder de voorrang niet krijgt van de mannelijke (brom)fietser, terwijl de motorvoertuigbestuurder eveneens vaker de voorrang afstaat aan de mannelijke (brom)fietser en minder vaak zijn/haar voorrang neemt ten opzichte van de mannelijke (brom)fietser. Verder valt ook op dat het aandeel motorvoertuigbestuurders dat bij het verlaten van de rotonde zijn/haar richtingaanwijzer niet gebruikt vrij hoog is (29%).
 
Algemeen blijkt de heterogeniteit in interacties tussen (brom)fietsers en motorvoertuigbestuurders vrij hoog te zijn, vooral op rotondes met fietsers uit de voorrang. Dit is een potentieel risico voor de veiligheid van fietsers. De resultaten dienen echter gezien te worden als eerste indicaties, en verder onderzoek is sterk aanbevolen.
 

 

Lijn

Missie

Het Steunpunt Verkeersveiligheid voert in opdracht van de Vlaamse overheid beleidsondersteunend wetenschappelijk onderzoek uit over verkeersveiligheid. Het Steunpunt

Verkeersveiligheid is een samenwerkingsverband tussen de Universiteit Hasselt, de KU Leuven en VITO, de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek.

Partners

Leuven vito