Terug
RapportnummerRA-2015-004
TitelOngevallenpatronen op verkeerslichtengeregelde kruispunten
Ondertitel
AuteursEvelien Polders
Stijn Daniels
Elke Hermans
Tom Brijs
Geert Wets
UitgaveSteunpunt Verkeersveiligheid 2012-2015
Aantal pagina's33
Datum16/04/2015
ISBN
Taal van het document
Partner(s)Universiteit Hasselt
WerkpakketWP2: Risico-analyse
Samenvatting
Aanleiding: Verkeerslichten worden op kruispunten geïnstalleerd om bewegingen van verschillende weggebruikers op een veilige, gestructureerde en vlotte manier te laten verlopen. Toch gebeuren nog geregeld ernstige ongevallen op verkeerslichtengeregelde kruispunten.
 
Doelstelling: In deze studie werd gedetailleerde informatie (ongevallendata en manoeuvrediagrammen) over 1295 ongevallen op 87 kruispunten met verkeerslichten verzameld met als doel een profiel te schetsen van de ongevallen op deze locaties en een aantal typerende kenmerken te benoemen.
 
Methode: De manoeuvrediagrammen werden gebruikt om de ongevallen in zes verschillende ongevalstypes in te delen: kop-staartongevallen, frontale ongevallen, eenzijdige ongevallen, zijdelingse ongevallen, ongevallen ten gevolge van een weefbeweging en ongevallen met ten minste één zwakke weggebruiker. Daarnaast werd deze gedetailleerde ongevalsinformatie ook gebruikt om een ongevalslocatietypologie te ontwikkelen waarbij het verkeerslichtengeregelde kruispunt wordt opgedeeld in 13 typische en gedetailleerde kruispuntsegmenten. Vervolgens werden logistische regressies gebruikt om de relaties tussen de ongevalstypes, hun locatie op bepaalde kruispuntsegmenten, de ongevalsernst en de specifieke eigenschappen van een verkeerslichtengeregeld kruispunt te identificeren.
 
Resultaten: De resultaten tonen aan dat verkeerslichtengeregelde kruispunten gekenmerkt worden door 4 dominante ongevalstypes: kop-staartongevallen, zijdelingse ongevallen, frontale ongevallen en ongevallen met ten minste één zwakke weggebruiker. Met uitzondering van de kop-staartongevallen, is de ongevalsernst voor deze ongevalstypes ook hoger dan verwacht. Daarnaast blijkt ook dat de ongevalslocatie van deze dominante ongevalstypes gerelateerd is aan bepaalde kruispuntsegmenten. Zo vinden kop-staartongevallen vaker plaats voor het kruispuntvlak en op de bypass terwijl zijdelingse en frontale ongevallen frequenter voorkomen op het kruispuntvlak. Het merendeel van de ongevallen met zwakke weggebruikers vindt plaats op de oversteekvoorzieningen na het kruispuntvlak  en op de bypass. Behalve een analyse naargelang ongevalslocatie, werd ook nagegaan welk effect specifieke eigenschappen van een verkeerslichtengeregeld kruispunt hebben op de dominante ongevalstypes. Een conflictvrije verkeerslichtenregeling heeft een gunstig effect op ongevallen met zwakke weggebruikers, kop-staart-  en frontale ongevallen terwijl een half-conflictvrije regeling leidt tot een stijging in de kans op kop-staartongevallen. Verkeerslichtengeregelde kruispunten met roodlichtcamera’s worden gekenmerkt door minder zijdelingse aanrijdingen, minder frontale aanrijdingen en een kleiner aantal ongevallen met zwakke weggebruikers. Daarnaast resulteren roodlichtcamera’s ook in een stijging in kop-staartongevallen. De aanwezigheid van een middengeleider leidt tot minder frontale aanrijdingen terwijl een lagere ontwerpsnelheid een gunstige invloed heeft op het totale aantal letselongevallen en ongevallen met zwakke weggebruikers.
 
Conclusie: Het onderzoek toont aan dat specifieke ongevalstypes gerelateerd zijn aan specifieke locatiesegmenten op en specifieke eigenschappen van een verkeerslichtengeregeld kruispunt. De methode van de ongevalslocatietypologie waarbij het verkeerslichtengeregelde kruispunt wordt opgedeeld in  typische en gedetailleerde kruispuntsegmenten biedt waardevolle inzichten in de aard van verkeerslichtengeregelde kruispuntongevallen en de verkeersveiligheidseffecten van het kruispuntontwerp.
 
Aanbevelingen: Op basis van de resultaten van dit onderzoek kunnen enkele aanbevelingen  voor het ontwerp van verkeerslichtengeregelde kruispunten worden geformuleerd. Om het aantal kop-staartongevallen aan te pakken is het wenselijk dat deze kruispunten en/of de verkeerslichten voldoende herkenbaar en zichtbaar zijn voor naderende bestuurders. Daarnaast kunnen coördinatieverbeteringen tussen opeenvolgende kruispunten met verkeerslichten ook leiden tot minder kop-staartbotsingen. Aangezien zijdelingse en frontale ongevallen vaak het gevolg zijn van roodlichtnegatie of links afslaande bestuurders die geen voorrang verlenen aan het tegemoetkomende verkeer, kunnen deze ongevallen verminderd worden door het kruispunt uit te rusten met een conflictvrije verkeerslichtenregeling of roodlichtcamera’s te plaatsen. Daarnaast kunnen goede zichtafstanden, coördinatieverbeteringen en een optimalisatie van de ontruimingstijd ook resulteren in minder frontale en zijdelingse ongevallen. Een duidelijk wegontwerp dat voor iedere weggebruiker gemakkelijk te begrijpen is (bv. een consistente en ondubbelzinnige fasering voor het linksaf slaand verkeer) leidt tot een harmonisering van het gedrag van weggebruikers en is daarom wenselijk. Doordat bestuurders overstekende zwakke weggebruikers vaak niet opmerken, is het belangrijk dat de oversteekvoorzieningen goed zichtbaar zijn voor naderende bestuurders. Daarnaast komen conflicten tussen zwakke weggebruikers en gemotoriseerde voertuigen nog steeds frequent voor bij verkeerslichtengeregelde kruispunten wanneer ze niet volledig beschermd worden door de verkeerslichtenregeling (bv. zwakke weggebruikers hebben dezelfde groen fase als het afslaande verkeer). Daarom is vanuit verkeersveiligheidsoogpunt aan te bevelen dat conflicten met zwakke weggebruikers altijd worden beschermd door de verkeerslichtenregeling.
 
DownloadPDF icon RA-2015-004.pdf
Lijn

Missie

Het Steunpunt Verkeersveiligheid voert in opdracht van de Vlaamse overheid beleidsondersteunend wetenschappelijk onderzoek uit over verkeersveiligheid. Het Steunpunt

Verkeersveiligheid is een samenwerkingsverband tussen de Universiteit Hasselt, de KU Leuven en VITO, de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek.

Partners

Leuven vito