Gedragsaanpassingen van bestuurders aan snelheids- en roodlichtcamera’s. Vervolgonderzoek: effectiviteit van roodlichtcamera’s (RA-2015-002)

 

3 april 2015

 

 
Aanleiding: Overdreven snelheid en roodlichtnegatie zijn belangrijke oorzaken van ongevallen op verkeerslichtengeregelde kruispunten. Om dit gedrag te ontmoedigen worden verkeerslichtengeregelde kruispunten uitgerust met snelheids- en roodlichtcamera’s. De resultaten van een eerdere effectevaluatiestudie van roodlichtcamera’s in Vlaanderen toonden echter aan dat roodlichtcamera’s weliswaar het aantal zware ongevallen beduidend doen dalen (-14 tot -18%), maar tegelijkertijd leiden tot een stijging van 44% van één type ongevallen, namelijk (meestal minder ernstige) kop-staartongevallen.
 
Doelstelling: In dit vervolgonderzoek probeerden we deze effecten te verklaren door het rijgedrag van bestuurders op kruispunten met snelheids- en roodlichtcamera’s (SRLC’s) te observeren. Doel was om beter te begrijpen welke factoren de gevonden stijging van kop-staartongevallen verklaren en vervolgens mogelijke tegenmaatregelen voor te stellen.
 
Methode: De analyse van het effect op het gedrag van naderende bestuurders gebeurde door gedragsobservaties te combineren met een rijsimulatoronderzoek. Video-opnames op twee verkeerslichtengeregelde kruispunten werden gebruikt om het bestuurdersgedrag voor de plaatsing van de snelheids- en roodlichtcamera (SRLC) te vergelijken met het bestuurdersgedrag na de plaatsing. Daarnaast werd één van deze twee kruispunten nagebouwd in de rijsimulator van het Instituut voor Mobiliteit (Universiteit Hasselt) met als doel om het rij- en kijkgedrag van bestuurders te evalueren. 63 deelnemers naderden het kruispunt in verschillende condities: controle conditie (geen SRLC), conditie met snelheids- en roodlichtcamera (SRLC) en de conditie met snelheids- en roodlichtcamera en waarschuwingsbord (SRLCWS). De data van de 63 deelnemers werden vervolgens gebruikt om de kans op kop-staartbotsingen te schatten via een Monte Carlo simulatie.
 
Resultaten: De resultaten van de videogebaseerde gedragsobservaties tonen aan dat SRLC’s zorgen voor een daling van het aantal snelheidsovertredingen, een daling van de V85-snelheid en een verandering van het keuzegedrag in de dilemmazone (vaker stoppen bij oranje). De resultaten van het rijsimulatoronderzoek geven ook aan dat de kans op een kop-staartbotsing hoger is in de SRLC (6.42) en de SRLCWS conditie (4.01) in vergelijking met de controle conditie (1.00).
 
Conclusie: Snelheids- en roodlichtcamera’s beïnvloeden het bestuurdersgedrag. SRLC’s zorgen voor een daling van het aantal snelheidsovertredingen, een daling van de V85-snelheid en een verandering van het keuzegedrag in de dilemmazone (vaker stoppen bij oranje). Daarnaast leiden SRLC’s  ook tot ongewenste neveneffecten in de vorm van bruuskere remmanoeuvres en een verhoogd risico op kop-staartaanrijdingen. Aangezien waarschuwingsborden de neveneffecten lijken te nuanceren wordt aanbevolen om de bestuurders goed te informeren dat ze een SRLC-kruispunt naderen.
 
Lijn

Missie

Het Steunpunt Verkeersveiligheid voert in opdracht van de Vlaamse overheid beleidsondersteunend wetenschappelijk onderzoek uit over verkeersveiligheid. Het Steunpunt

Verkeersveiligheid is een samenwerkingsverband tussen de Universiteit Hasselt, de KU Leuven en VITO, de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek.

Partners

Leuven vito