Terug
RapportnummerRA-2013-002
TitelAttentie allocatie van lagere school kinderen en internationale bezoekers in verschillende verkeersomgevingen
Ondertitel
AuteursKristof Nevelsteen
Therese Steenberghen
UitgaveSteunpunt Verkeersveiligheid 2012-2015
Aantal pagina's59
Datum10/10/2013
ISBN
Taal van het documentNederlands
Partner(s)Katholieke Universiteit Leuven
WerkpakketWP2: Risico-analyse
Samenvatting
De invloed van de omgeving op het gedrag van de verkeersdeelnemers wordt in het deelproject ‘Ruimtelijke benadering van verkeersveiligheid’ onderzocht aan de hand van de analyse van attentie allocatie, gemeten via oogbewegingsregistratie (eye tracking). Het rapport stelt de resultaten voor van twee gevalstudies: een onderzoek met kinderen tussen 6 en 12 jaar naar hun perceptie van verkeersomgevingen, en een analyse van de navigatie van internationale bezoekers in cultuurhistorische stadsomgevingen.
 
Autonome verplaatsingen beïnvloeden de verkeerservaring van de kinderen en hun perceptie van de verkeersomgevingen. In tegenstelling tot volwassenen wordt de evaluatie van verkeersomgevingen door kinderen meer bepaald door het gedrag van volwassen verkeersdeelnemers dan door infrastructuur. Volwassenen geven richting aan de kinderen en fungeren als houvast tijdens de perceptie en evaluatie van verkeersomgevingen. De infrastructuur is eveneens belangrijk, en komt op de tweede plaats. ‘Kennis van het verkeer’ en ‘oversteekbeslissingen’ verschillen naar leeftijd, en weerspiegelen de leerplannen van het lager onderwijs en de verkeerservaring. In het kijkgedrag komen deze leeftijd -en ervaringsverschillen niet tot uiting. Daar blijven volwassenen en andere fietsers en voetgangers de maatstaf bepalen tot 12 jaar. Andere kinderen die niet aan het verkeer deelnemen, leiden de aandacht van kinderen af van het verkeer.
 
De belangrijkste aanbevelingen uit deze analyse van kinderen zijn:
  • sensibilisering van volwassenen over hun sterke voorbeeldfunctie;
  • meer en veiligere wandel -en fietspaden, omwille van het zelfversterkend effect: ouders laten meer autonome verplaatsingen toe, kinderen krijgen meer verkeerservaring, en meer wandelaars en fietsers die zich op een veilige manier verplaatsen geven kinderen een maatstaf voor veilig gedrag.

 

Bij de virtuele verkenning (via Google Streetview) van een historische stad wordt de routekeuze van een toerist beïnvloed door verschillende factoren: fysieke, psychologische en mentale route kwaliteiten. De gekozen navigatiestrategie en de routekeuze blijken sterk individueel bepaald. Schijnbare culturele verschillen zijn niet statistisch significant. Wel zijn er wegsegmenten die bezoekers zonder voorkennis van de omgeving verkiezen. Dat resulteert in grotere aantallen mensen die de omgeving niet kennen, een aandachtspunt bij (her)inrichting. Verkeersborden, informatieborden en navigatie-hulpmiddelen vragen veel aandacht (lange fixaties) van de toerist waardoor er minder gekeken wordt naar het verkeer. Ook fixaties op (groepen) verkeersdeelnemers zijn lang, waardoor de aandacht wordt afgeleid van het verkeer.

 
De belangrijkste aanbevelingen uit deze analyse van buitenlandse bezoekers in Vlaamse historische steden zijn:
  • bij planning en (her)inrichting rekening houden met het grote aantal mensen in cultuurhistorische steden, die niet vertrouwd zijn met de omgeving, o.a. door duidelijke plaatsing van signalisatie;
  • bevorderen van gebruiksvriendelijke navigatie-hulpmiddelen voor bezoekers, die hen meer tijd geeft om de (verkeers)omgeving aandacht te geven.

 

Eye tracking werd in beide gevalstudies gebruikt om de attentie allocatie van enerzijds kinderen en anderzijds internationale toeristen in Vlaamse verkeersomgevingen te analyseren. De resultaten maken duidelijk dat de vormgeving van de verkeersomgeving en het gedrag van andere verkeersdeelnemers een invloed hebben op de aandacht verdeling. Hoe duidelijker een verkeersomgeving en hoe minder afleiding door andere weggebruikers, hoe meer aandacht er gegeven wordt aan het verkeer zelf, wat de veiligheid zeker ten goede komt. Deze bevindingen bevestigen de meerwaarde van attentie allocatie metingen in reële verkeersomstandigheden om het gedrag van weggebruikers niet alleen te verklaren vanuit de infrastructuur en de weggebruiker zelf, maar ook vanuit de interactie met omstandigheden zoals de aanwezigheid en het gedrag van andere weggebruikers.

DownloadPDF icon RA-2013-002.pdf
Lijn

Missie

Het Steunpunt Verkeersveiligheid voert in opdracht van de Vlaamse overheid beleidsondersteunend wetenschappelijk onderzoek uit over verkeersveiligheid. Het Steunpunt

Verkeersveiligheid is een samenwerkingsverband tussen de Universiteit Hasselt, de KU Leuven en VITO, de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek.

Partners

Leuven vito