Terug
RapportnummerRA-MOW-2011-025
TitelImpact van verkeersveiligheidsmaatregelen in Vlaanderen
OndertitelMethodologie en toepassing
AuteursCaroline Ariën
Elke Hermans
Sofie Reumers
Stijn Daniels
Geert Wets
Tom Brijs
UitgaveSteunpunt MOW, spoor Verkeersveiligheid 2007-2011
Aantal pagina's63
Datum07/05/2012
ISBN
Taal van het documentEngels
Partner(s)Universiteit Hasselt
WerkpakketAndere: Beleidsorganisatie en -monitoring
Samenvatting

Gedurende de voorbije decennia zijn er wereldwijd heel wat initiatieven ondernomen om de verkeersonveiligheid terug te dringen. Maar ondanks deze inspanningen blijft het aantal ongevallen en verkeersslachtoffers onverantwoord hoog. Om de verkeersveiligheid te verhogen worden daarom doelstellingen vooropgesteld en maatregelen genomen. De vooropgestelde reductie van het aantal verkeersongevallen en –slachtoffers binnen een bepaalde tijdspanne werkt vaak als een extra motivatie voor de betrokken partijen om nog bijkomende inspanningen te leveren en een concreet verkeersveiligheidsprogramma op te stellen en acties te ondernemen.

 

Om de vooropgestelde doelstellingen in Vlaanderen te bereiken, heeft de Vlaamse overheid een Verkeersveiligheidsplan Vlaanderen (Departement Mobiliteit en Openbare Werken, 2008) opgesteld waarin 33 verkeersveiligheidsmaatregelen werden voorgesteld. Deze beleidsaanpak moet er voor zorgen dat het aantal doden en zwaargewonde verkeersslachtoffers teruggedrongen wordt tot een maximum van 250 doden en 2 000 zwaargewonden tegen 2015 (Departement Mobiliteit en Openbare Werken, 2008). In 2020 zouden deze aantallen nog verder gedaald moeten zijn tot 200 doden en 1 500 zwaargewonden (Vlaanderen in Actie, 2011).

 

In dit onderzoek wordt een model voor Vlaanderen ontwikkeld dat ons in staat stelt om het effect op de verkeersveiligheid in Vlaanderen te kwantificeren wanneer we een set van regionale en lokale maatregelen doorrekenen. De methodologie draagt er toe bij dat enerzijds inzicht verkregen wordt in de mate waarin de voorgestelde maatregelen bijdragen tot het bereiken van de vooropgestelde verkeersveiligheidsdoelstellingen en dat anderzijds maatregelen tegenover elkaar kunnen afgewogen worden.

 

Meer concreet worden in dit Vlaamse rekenmodel op een stapsgewijze manier de effecten van een maatregelenpakket doorgerekend. De toepassing richt zich op een set van zes verkeersveiligheidsmaatregelen uit het Verkeersveiligheidsplan Vlaanderen (Departement Mobiliteit en Openbare Werken, 2008) die op regionale of lokale schaal op wegvakken geïmplementeerd worden. Bovendien wordt er een uitsplitsing gemaakt naar drie wegtypes: autosnelwegen, gewestwegen en gemeentewegen. De methodologie bestaande uit 5 stappen is gebaseerd op Reurings et al. (2009). (1) In de eerste stap van het model wordt de verkeerssituatie en de verkeersveiligheidssituatie in het referentiejaar (2007) beschreven. (2) Daarna wordt de baselineprognose uitgewerkt waarin het aantal letselongevallen, doden, zwaar- en lichtgewonden berekend wordt voor de periode 2008 tot 2015 wanneer er enkel rekening wordt gehouden met de veranderingen van de verkeersprestatie en de autonome verandering van het risico. (3) In de maatregelprognose worden, naast deze twee aspecten, ook de effecten van het maatregelpakket in rekening gebracht. (4) Dit leidt tot een voorspelling van het aantal bespaarde letselongevallen, doden en zwaar- en lichtgewonde slachtoffers op wegvakken in Vlaanderen in 2015 berekend in geval een maatregelpakket (bestaande uit zes maatregelen) wordt geïmplementeerd tussen 2008 en 2015. (5) Op basis van de besparingen en de investeringskosten wordt een kosten-batenanalyse geïllustreerd.

 

Graag willen we benadrukken dat de beschrijving van de methodologie en de inventarisatie van de datanoden de belangrijkste focus van deze studie is. Daarnaast wordt in dit rapport het model zo goed mogelijk geïmplementeerd aan de hand van een illustratie die gebaseerd is op de meest recente datasets die ter beschikking waren toen de studie van start ging (eind 2010). Omdat de resultaten van deze illustratieve doorrekening sterk beïnvloed worden door de vele aannames die (moeten) gebeuren doorheen het rekenproces, willen we extra benadrukken dat de bekomen resultaten enkel een richting aangeven en zeker geen enkele getalmatige waarde hebben. De illustratie is dus een ‘proof of concept’.

 

In het algemeen kunnen we besluiten dat dit rekenmodel veel mogelijkheden biedt voor beleidsmakers om hun beleid te optimaliseren en af te stemmen op de vooropgestelde verkeersveiligheidsdoelstellingen. Ondanks de relatief ver gevorderde uitwerking van het model zijn er enkele aspecten waarmee men rekening dient te houden bij toekomstig onderzoek en gebruik. Hierbij denken we aan het hoge detailniveau van de gebruikte datasets, de gedetailleerde beschrijving van de geplande maatregelen, de beperkte beschikbaarheid van (gedetailleerde) Vlaamse informatie over de effectiviteit van maatregelen en het ongevallenprofiel. Eén van de grote uitdagingen voor deze methodologie zou de implementatie zijn in een GIS-applicatie.

DownloadPDF icon RA-MOW-2011-025.pdf
Lijn

Missie

Het Steunpunt Verkeersveiligheid voert in opdracht van de Vlaamse overheid beleidsondersteunend wetenschappelijk onderzoek uit over verkeersveiligheid. Het Steunpunt

Verkeersveiligheid is een samenwerkingsverband tussen de Universiteit Hasselt, de KU Leuven en VITO, de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek.

Partners

Leuven vito