Terug
RapportnummerRA-MOW-2011-004
TitelHet effect van ruimtegebruik en infrastructuur op routekeuze en verkeersveiligheid
Ondertitel
AuteursMarjolein de Jong
Stijn Daniels
Tom Brijs
Geert Wets
UitgaveSteunpunt MOW, spoor Verkeersveiligheid 2007-2011
Aantal pagina's75
Datum01/08/2011
ISBN
Taal van het documentNederlands
Partner(s)Universiteit Hasselt
WerkpakketAndere: Infrastructuur en ruimte
Samenvatting

Ruimtelijke variabelen kunnen op verschillende manieren invloed hebben op ongevallen wat ook wordt onderkend in het huidige Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen. Het is echter niet duidelijk wat de relevante ruimtelijke ordeningsvariabelen zijn die effect hebben op verkeersveiligheid. Door een beter inzicht in de relatie tussen verkeerveiligheid en ruimtelijke variabelen kunnen risicovolle gebieden worden opgespoord en kan proactief worden gewerkt aan een verbetering van de verkeersveiligheid. Bovendien kan bij de planning en ontwikkeling van nieuwe gebieden rekening worden gehouden met de consequenties voor de verkeersveiligheid. Om dit op een effectieve manier te kunnen doen is het noodzakelijk beter inzicht te hebben in de ruimtelijke variabelen die van invloed zijn op verkeersveiligheid en de mate waarin ze door planning en ontwerp kunnen worden beïnvloed. Dit rapport moet worden gezien als een verkennende studie naar de relatie tussen verkeersveiligheid en ruimtegebruik in Vlaanderen. Allereerst hebben we specifiek gekeken naar relaties tussen het wegennet en ruimtegebruik en ongevallen. Als tweede element in deze rapportage wordt gebruik gemaakt van het feitelijke verplaatsingsgedrag over het wegennet.

 

Op basis van een analyse van de ruimtelijke kenmerken (weg en bebouwing) op de locatie van de ongevallen kunnen we een aantal voorzichtige conclusies trekken. We zien een verband tussen de snelheid op de weg en de ernst van de ongevallen. Op wegen van hogere categorie en wegen buiten de bebouwde kom vinden meer en ernstiger ongevallen plaats waarbij de N-wegen eruit springen, zowel op niveau van wegvak als kruispunt. Als we kijken naar ruimtegebruik, dan valt op dat wonen en voorzieningen vaker voorkomen rondom ongevallen dan op basis van voorkomen van deze functie verwacht kan worden. Dit stemt overeen met resultaten uit literatuur. Zowel voor woongebieden als voor voorzieningenzones heeft dit waarschijnlijk te maken met de hoeveelheid verplaatsingen die gegenereerd worden. Het is daarbij opvallend dat de ongevallen in de nabijheid van voorzieningenzones ernstiger zijn wat waarschijnlijk te maken heeft met het feit dat voorzieningen vaak gelegen zijn langs wegen van een hogere orde met hoge snelheden.

 

De analyse van de verplaatsingen van 162 personen en de gedetailleerde analyse van 6 trips geeft inzicht in de wijze waarop het Vlaamse wegennet wordt gebruikt en de consequenties voor verkeersveiligheid. Over het algemeen gaan de werkelijk gereden routes vaker over lagere wegcategorieën en vaker door bewoond gebied dan de optimale routes. Ook is af te leiden dat waar een heldere hoofdwegenstructuur ontbreekt het verplaatsingspatroon diffuus wordt en veel relatief gevaarlijke wegcategorieën zoals N-wegen worden gebruikt. Koppeling met persoonsgegevens en doel van trip geeft waardevolle informatie die gebruikt kan worden voor het ontwikkelen van risicoprofielen en risicogebieden. De gedetailleerde analyse van 6 werkelijk gemaakte verplaatsingen levert aanvullende informatie op het niveau van de verplaatsing zelf en het effect op verkeersveiligheid. Op basis van dit onderzoek kunnen we leren dat de optimale routes vaak een betere score hebben op een aantal verkeersveiligheidsindicatoren voor routekeuze dan werkelijke gemaakte trips.

 

In de toekomst is vervolgonderzoek aangewezen naar een groter aantal verplaatsingen en verschillende varianten van optimale netwerken. Een gedetailleerdere analyse van de relatie tussen ruimtelijke kenmerken en ongevallen kan meer inzicht geven in het effect van alternatieve wegencategoriseringen en een geoptimaliseerd gebruik van het wegennet.

DownloadPDF icon RA-MOW-2011-004.pdf
Lijn

Missie

Het Steunpunt Verkeersveiligheid voert in opdracht van de Vlaamse overheid beleidsondersteunend wetenschappelijk onderzoek uit over verkeersveiligheid. Het Steunpunt

Verkeersveiligheid is een samenwerkingsverband tussen de Universiteit Hasselt, de KU Leuven en VITO, de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek.

Partners

Leuven vito