Terug
RapportnummerRA-2013-001
TitelEen conceptueel kader voor een verkeersveiligheidsmonitor.
Ondertitel
AuteursDiederik Tirry
Therese Steenberghen
UitgaveSteunpunt Verkeersveiligheid 2012-2015
Aantal pagina's59
Datum18/01/2013
ISBN
Taal van het documentNederlands
Partner(s)Katholieke Universiteit Leuven
WerkpakketWP1: Data en Indicatoren
Samenvatting

Om efficiënt en effectief te functioneren heeft een overheid in vele beleidsdomeinen nood aan betrouwbare kennis over de belangrijkste drijvende krachten achter de huidige stand van zaken en aan concrete informatie over de gevolgen en effecten van strategische beleidsplannen. Vandaag worden meer data verzameld, geanalyseerd en geaggregeerd dan ooit tevoren in alle sectoren van onze samenleving. Deze enorme hoeveelheid gegevens is echter in Vlaanderen en België door o.a. decentralisatie verspreid over vele overheidsinstellingen die hun eigen geïsoleerde gegevensbronnen beheren en hierdoor een geïntegreerde kijk op de ganse beleidsproblematiek belemmeren. De ontwikkeling van integrerende monitoringsystemen is daarom onontbeerlijk om de veelheid aan informatie te kunnen verwerken, samenvatten en harmoniseren.

 

Vele beleidsdomeinen hanteren een eigen conceptueel denkkader om een set van indicatoren te ontwikkelen. Het gebrek aan een beleid overschrijdende benadering en implementatie van een monitoringstrategie ontmoedigt de uitwisseling van indicatoren tussen beleidsdomeinen en versterkt op die manier de vorming van informatiesilo’s. Op basis van een literatuurstudie wordt onderzocht hoe een generiek en thema-onafhankelijk conceptueel kader kan ontwikkeld worden om de toestand en dynamiek van een beleidsthema op een coherente en consistente wijze te monitoren. Het conceptueel kader heeft als doel een structuur aan te reiken om indicatoren en fenomenen, problematieken en uitdagingen die ze illustreren, met elkaar te verbinden en logisch te ordenen binnen één geharmoniseerde set van indicatoren. We baseren ons hiervoor op de algemene monitoringtheorie en ontwikkelen een denkkader dat in de eerste plaats het verkennen, plannen en resultaatgericht opvolgen van de strategische én operationele beleidsdoelstellingen ondersteunt.

 

Vervolgens passen we dit conceptueel denkkader toe op het verkeersveiligheidsbeleid. Wereldwijd vormen verkeersongevallen één van de belangrijkste doodsoorzaken en zijn ze verantwoordelijk voor een veelvoud aan niet-dodelijke ongevallen. De meest voor de hand liggende graadmeter voor de verkeersveiligheid in een bepaalde regio is het aantal (dodelijke) slachtoffers. De publicatie van ongevallengegevens in België loopt echter een belangrijke vertraging op, bovendien zijn de gegevens door een dalend aantal statistisch moeilijker te verwerken. Hoewel ongevallengegevens relevant blijven, richt het beleid zich in toenemende mate op preventie van ongevallen en ontstaat er ook een behoefte om andere aspecten in rekening te brengen en op die manier een globaler zicht op verkeersveiligheid te ontwikkelen.

 

In een studie naar de ontwikkeling van een Vlaamse Verkeersveiligheidsindicatorenset (Wilmots, Hermans, Brijs, & Tormans, 2011) worden ideale en best beschikbare indicatoren geselecteerd vanuit het theoretische kader van de doelhiërarchie voor verkeersveiligheid. Door de voorgestelde indicatoren te transponeren conform de principes van de algemene monitoringtheorie en in functie van het eerder uitgewerkte conceptueel kader dat voorgesteld wordt in een beleidsgerichte context trachten we de fundamenten te leggen voor een beleidsgerichte Verkeersveiligheidsmonitor. Dit doen we door de ideale indicatoren van de Vlaamse Verkeersveiligheidsindicatorenset te structureren volgens de beleidsdoelstellingen van het Vlaams Verkeersveiligheidsplan en de belangrijkste risicodomeinen zoals geïdentificeerd in het Mens-Voertuig-Omgeving model. Indicatoren die voldoen aan de gevraagde criteria worden als primaire kandidaat-indicatoren beschouwd om gemonitord te worden in de Verkeersveiligheidsmonitor. De uitgevoerde analyse toont aan dat een aantal beleidsdoelstellingen en/of risicodomeinen van verkeersveiligheid slechts in beperkte mate gemonitord worden door de indicatoren die geselecteerd werden vanuit het theoretische kader van de doelhiërarchie voor verkeersveiligheid. In de conclusies van dit rapport worden 5 aanbevelingen geformuleerd om de indicatorenset verder te vervolledigen en uit te breiden in functie van de Verkeersveiligheidsmonitor.

 

Tot slot levert dit rapport een eerste kijk op de ontwikkeling van een monitoringinstrument. Een analyse van verschillende systemen leert ons dat de keuze voor een geografisch content management systeem het beste van twee werelden combineert nl. een robuust content management systeem om informatie te beheren en te presenteren op een website in combinatie met software componenten die rechtstreeks toegang geven tot geografische databanken en webservices. Een eerste versie van een conceptueel gegevensmodel voor indicatoren werd ontwikkeld en grafisch weergegeven via een entiteit-relatiediagram. Voor de ontwikkeling van een gegevensmodel baseren we ons op de kenmerken en eigenschappen van indicatoren (metagegevens) die een onmisbaar aspect vormen bij het beheer van het meetsysteem en de interpretatie van de meetgegevens.

DownloadPDF icon RA-2013-001.pdf
Lijn

Missie

Het Steunpunt Verkeersveiligheid voert in opdracht van de Vlaamse overheid beleidsondersteunend wetenschappelijk onderzoek uit over verkeersveiligheid. Het Steunpunt

Verkeersveiligheid is een samenwerkingsverband tussen de Universiteit Hasselt, de KU Leuven en VITO, de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek.

Partners

Leuven vito