Terug
RapportnummerRA-2003-10
TitelImpact van de verkeersonveiligheid op de volksgezondheid
Ondertitel
AuteursPascal Lammar
Luc Hens
UitgaveSteunpunt Verkeersveiligheid 2002-2006
Aantal pagina's90
Datum01/03/2003
ISBN
Taal van het documentNederlands
Partner(s)VUB
WerkpakketAndere: Kennis verkeersonveiligheid
Samenvatting

Verkeersonveiligheid en de hiermee gerelateerde verkeersslachtoffers hebben een grote impact op de volksgezondheid. Deze impact blijkt duidelijk uit de hoge positie wanneer de verkeersongevallen gerangschikt worden t.o.v. andere gezondheidsaandoeningen en/of ziekten. In dit rapport gebeurt deze ranking via beschouwing van de doodsoorzaken, verloren potentiële levensjaren en/of via de ‘burden of disease’-methode, welke het aantal verloren gezonde levensjaren meet ten gevolge van ziekte of externe oorzaak. Toekomstvoorspellingen geven aan dat de impact van de verkeersonveiligheid op de volksgezondheid eerder nog zal toenemen dan afnemen bij een ongewijzigd beleid.

 

De positieve evolutie (reductie van het aantal slachtoffers en verminderde ongevalernst) in de verkeersveiligheidstoestand in België en Vlaanderen is de laatste jaren tot stilstand gekomen. België hinkt nog steeds achterop t.o.v. het gemiddelde in de Europese Unie. Bovendien blijken de resultaten in Vlaanderen minder goed dan deze in de andere gewesten.

 

Literatuuronderzoek naar letselpatroon geeft aan dat letsels aan de onderste ledematen het meest frequent voorkomen wanneer alle verkeersslachtoffers beschouwd worden. Hoofdletsels bezetten de tweede plaats en zijn bij de meeste vervoerswijzen ook het meest ernstig. Bij fietsers komen veel letsels aan de bovenste ledematen voor. Bromfietsers en motorrijders vertonen ook veel ernstige letsels aan de onderste ledematen. Rompletsels die over het algemeen zeer ernstig zijn, komen vooral voor bij auto-inzittenden en motorrijders. Nekletsels zijn voornamelijk bij auto-inzittenden belangrijk.

 

Wekedelenletsels, kneuzingen en open wonden prevaleren in de groep verkeersslachtoffers. De meer ernstige letseltypes worden echter gevormd door fracturen en hersenschuddingen. Nekverstuikingen zijn bij auto-inzittenden erg belangrijk.

 

Naast de fysische gevolgen mogen ook de psychologische gevolgen van verkeersongevallen niet veronachtzaamd worden. De literatuur maakt voornamelijk melding van angst, depressie en posttraumatic stress disorder (PTSD).

 

Aangezien niet alleen de mortaliteit, maar ook chronische letsels een belangrijke rol bij de volksgezondheid spelen, werd nagegaan welk letselpatroon en letseltype voor deze chronische letsels in grote mate verantwoordelijk zijn. Zo blijken voornamelijk hoofdletsels (hersenen), nekletsels, rugletsels en letsels aan de onderste ledematen ernstige invaliditeit te veroorzaken. Fracturen zorgen voor de meeste klachten en beperkingen.

 

De hospitalisatieduur en de duur van het arbeidsverzuim geven eveneens een indicatie van de letselernst. De hospitalisatieduur blijkt sterk gerelateerd met de vervoerswijze, waarbij voetgangers gemiddeld het langst opgenomen blijven en fietsers het snelst uit het ziekenhuis ontslagen worden.

 

Snelheid is een zeer belangrijke factor bij het veroorzaken van ongevallen en meer bepaald letsel. Wanneer snelheid en letsels met elkaar in verband worden gebracht blijkt dat de waarschijnlijkheid op letsel of sterfte bij de inzittende(n) toeneemt naarmate de delta V (plotse snelheidsverandering bij botsing) van het voertuig groter is. Bij snelheden boven 30 km/u wordt de overlevingskans voor zwakke weggebruikers sterk gereduceerd. Algemeen kan gesteld worden dat een snelheidsverlaging met gemiddeld 1 km/u de kans op een ongeval met gewonden met 3% vermindert. Bij ernstige ongevallen is deze daling nog sterker.

 

Beleidshalve dienen, naast de met mortaliteit gerelateerde letsels zoals hoofd- en borst/buikletsels, letsels aan de ledematen verhoogde aandacht te krijgen aangezien deze niet alleen het meest voorkomen, maar ook dikwijls tot invaliditeit en aldus hoge kosten leiden. Hetzelfde geldt voor de moeilijk te diagnosticeren nekletsels. Terwijl letselgegevens voor Vlaanderen en België tenminste nog in beperkte mate beschikbaar zijn, is onderzoek naar de gevolgen van opgelopen verwondingen bij verkeersongevallen in België quasi onbestaande. Onderzoek dient bijgevolg aangemoedigd te worden om een zicht te krijgen op het proces van revalidatie en rehabilitatie bij verkeersslachtoffers. Het meten van de levenskwaliteit van de verkeersslachtoffers kan hiertoe eveneens interessante informatie verschaffen.

DownloadPDF icon RA-2003-10.pdf
Lijn

Missie

Het Steunpunt Verkeersveiligheid voert in opdracht van de Vlaamse overheid beleidsondersteunend wetenschappelijk onderzoek uit over verkeersveiligheid. Het Steunpunt

Verkeersveiligheid is een samenwerkingsverband tussen de Universiteit Hasselt, de KU Leuven en VITO, de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek.

Partners

Leuven vito